choroby kory drzew owocowych zdjęcia

cięcie letnie jabłoni, którego zadaniem jest usunięcie młodych pędów wyrastających pionowo ku górze, tzw. wilków. Przycinanie jabłoni latem wykonujemy od lipca do sierpnia. Cięcie jabłoni prowadzone nieprawidłowo lub całkowite zaniechane - brak. wyraźnego przewodnika,korony drzew nieregularne i wybujałe, nadmiernie. Choroby kory i drewna stanowią coraz większe zagrożenie w intensywnej produkcji sadowniczej. Często, wkrótce po posadzeniu, obserwujemy obumieranie i zamieranie wielu drzew. Straty są jeszcze większe, gdy po porażeniu 4–5-letnich drzew sukcesywnie wyniszczane są poszczególne partie ich koron, aż do całkowitego obumarcia. Charakterystyka ogólna. Orzech włoski jest dużym drzewem, które może osiągać nawet ok. 20-40 m. wysokości. Grube konary i gałęzie wyrastają z masywnego pnia (średnicy ok. 1,5 - 2 m.) dość nisko i tworzą ponad ziemią gęstą, rozłożystą koronę, dlatego wymagają dla siebie sporej ilości miejsca. W związku z tym wszystkie wskazane środki zapobiegawcze i bezpośrednie zwalczanie pojawiającej się choroby sadu wiśniowego należy połączyć z pełnym zestawem technik rolniczych do pielęgnacji drzew owocowych. Bakterioza (rak wiśni lub wrzód) Opierając się na nazwie choroby, od razu widać, że choroba ma pochodzenie bakteryjne Choroby orzecha włoskiego, zaledwie dwie najgroźniejsze (w tym antraknoza), a mogą zniszczyć nawet 100% plonu. fot. Katarzyna Kupczak. Źródłem infekcji pierwotnej wiosną są zarodniki obecne na opadłych liściach i porażonych okrywach owoców. Stąd też, aby ograniczyć występowanie antraknozy, należy jesienią spod drzew usuwać naskah drama sunda 7 orang 4 perempuan 3 laki laki. Orzech włoski – jeden z najpopularniejszych gatunków drzew owocowych, znany od czasów starożytnych ze względu na swoje walory odżywcze i lecznicze. Głównie plantacje orzechów są w prywatnych gospodarstwach. Trudno wyobrazić sobie gospodarstwo chłopskie, wiejską działkę lub frontowy ogród bez zarośniętych drzew orzechOrzech odnosi się do roślin – długowieczność, są znane okazy, które rosną i owocują przez 400-500 lat. Historia tego drzewa pochodzi z Turcji, Azji Środkowej i północnych Indii. Dziś obszar uprawy orzecha znacznie rozszerzony i „królewski żołądź”, czyli tak zwane owoce starożytnych Rzymian, organicznie pasuje do ogrodu kultury wielu narodów. Owoce orzecha są bogate w pierwiastki śladowe i witaminy, zwłaszcza witaminy z grupy E i C, karoten i garbniki. Orzechy włoskie są dodawane do diety w chorobach serca, naczyniach krwionośnych, niedokrwistości i wielu innych względu na miejsce, w którym rośnie orzech – sektor prywatny lub kolektywne – te drzewa, podobnie jak wszystkie żywe organizmy, podlegają różnym dotyka około pięćdziesięciu chorób, z których najczęstsze to: brązowe i białe łatki, filostazy, askohitoza i wiele kompetentna i systematyczna ochrona fitosanitarna nasadzeń jest niezbędnym i najważniejszym środkiem w uprawie orzecha włoskiego, co w dużej mierze determinuje produktywność drzew. Wynik tych pomiarów zależy bezpośrednio od prawidłowego połączenia agrotechnicznych, biologicznych i chemicznych metod ochrony, regularności i metodycznej pracy w ochronie ogrodu. Wybierając jedną lub drugą metodę ochrony, wykonalność i rodzaj stosowanych pestycydów, wymagane jest badanie w celu ustalenia źródła infekcji, liczby szkodników i obszaru najgroźniejszych i najbardziej rozpowszechnionych chorób orzechów należą bakterie, plamienia, zarazy, roztocza i muchołówki oraz kilka Bakterioza2 Brązowa plama3 Moth orzechowy4 Mszyce5 Plodojorka6 Orzeszek z nasion orzecha włoskiego7 Obejrzyj wideo: Orzech jedzenie coraz bardziej inwazyjnyBakteriozaBakterioza to najbardziej znana i niestety bardzo rozpowszechniona choroba orzechów włoskich. Dzisiaj naukowcy nie znają rodzajów drzew odpornych na tę atakuje wszystkie części ziemi drzewa, wpływa na nerki, liście, kwiaty, młode gałęzie i zielone (mleko) orzechy. Liście zarażonego drzewa pokryte są dużymi czarnymi plamkami, liście wydają się trwonić, stają się czarne i wkrótce latają. Na młodych pędach pojawiają się również podłużne brązowe plamki i pędy, a także liście, stają się czarne, iskrzą się i wysychają. Ustalono, że choroba rozprzestrzenia się za pomocą zainfekowanych szypułek (kolczyków) nakrętki. Chore drzewo zrzuca jajnik. Przy późniejszej infekcji bakteriozą zmniejsza się jakość ziaren orzecha. Patogeny zimują w środku i na korze orzecha, a na wiosnę przedostają się do innych narządów orzecha przez nerki i pęknięcia w gałęziach i tułowiu. Szczególnie przejściowa choroba rozwija się w deszczową pogodę, prowadząc do całkowitej infekcji metod zapobiegania i zwalczania bakteriozy orzecha włoskiego najczęściej stosowane są środki agrotechniczne. Obejmują one zbieranie i palenie chorych liści i gałązek, a także metody chemicznego traktowania drzew. Te ostatnie obejmują obróbkę drewna siarczanem miedzi, tlenkiem miedzi, płynem plamaGdy choroba jest brązowoczerwona (antraknoza) liść orzecha włoskiego i bezpośrednio wpływa na drzewo owocowe. Choroba ta jest bardzo powszechna i dotyka nie tylko orzechów, ale także pomidorów, truskawek, śliwy i wiśni. W przypadku zarażenia brązowymi plamami na liściach drzewa pojawiają się w zestawie okrągłe plamki. Z reguły obserwuje się to w środku lata i przyspiesza w warunkach mokrej i deszczowej pogody. Na pędach i młodych gałązkach najpierw pojawiają się plamki, potem powstają rany, a z czasem kiełek wypacza się i obumiera, albo w późniejszym czasie przyjmuje nieregularny kształt. W chorych owocach ciemnieje skóra naskórka, a same orzechy przybierają zjełczały się z brązowym plamieniem, zbierając i paląc upadające zarażone liście, a także regularnie (dwa razy w miesiącu) opryskując jednoprocentowym roztworem płynu szkodą dla drzew orzechowych, która prowadzi do zmniejszenia produktywności drzew, pogorszenia jakości orzechów oraz, w ostateczności, chorób i śmierci drzew, są mole orzechowe, mszyce, mysie plamaMoth orzechowyNajwiększą szkodę wyrządza ćma orzechowa nawet w szkółce, zarażając młode sadzonki orzechów. Od tego szkodnika również dotknięte są drzewa, w których ćma orzechowa niszczy liście. Młode gąsienice z ćmy orzechowej gryzą soczysty środek liści, pozostawiając nienaruszoną gęsta górną warstwę liści. Aby zwalczyć ćmy orzechowe, drzewa są opryskiwane trującymi chemikaliami, które są używane podczas opryskiwania wielu innych rodzajów drzew orzechowyMszyceNa mszyce również wpływają przede wszystkim siewki orzechów. Źródłem odżywiania dla mszyc jest sok z liści i nerek, jedząc je, a więc mszyce osłabiają całą roślinę. Chemikalia zwalczające szkodniki, w szczególności, często wykorzystują decydujące uznawana jest za jeden z najgroźniejszych szkodników wpływających na sadzenie orzechów włoskich. Jeśli drzewo owocowe zostało dotknięte przez ćmy owocowe, owoce wkrótce odpadną, a później, wraz z kontynuacją choroby, larwy ćmy uderzają w pestki orzechów, penetrując muszlę przez szypułki. W tym przypadku orzechy pozostają na drzewie, ale zupełnie tracą swoje handlowe cechy. Do zniszczenia ćmy wykorzystuje się palenie poległych orzechów, a także opryskiwanie drzew środkami z nasion orzecha włoskiegoPleśń orzechowy – szkodnik o wyjątkowo małych rozmiarach, jego wymiary nie sięgają jednego milimetra. Ten szkodnik osadza się w nerkach i wpływa na liście, zanim się zakwitną. W wyniku działania roztocza pozostawiają na liściach maleńkie, brązowobrązowe, podobne do brodawek narośle. Przeciw roztoczom stosujemy również pestycydy, których szeroki asortyment jest dostępny w wyspecjalizowanych wideo: Orzech jedzenie coraz bardziej inwazyjny Please verify you are a human Access to this page has been denied because we believe you are using automation tools to browse the website. This may happen as a result of the following: Javascript is disabled or blocked by an extension (ad blockers for example) Your browser does not support cookies Please make sure that Javascript and cookies are enabled on your browser and that you are not blocking them from loading. Reference ID: #c1f824ef-0cf5-11ed-97bf-7a6147684a54 Jeśli Twoje drzewa i krzewy mają zgniłe lub spleśniałe liście lub powyginane pędy to z pewnością zostały zaatakowane przez jedną z chorób. Poznaj najczęściej pojawiające się choroby drzew i krzewów ozdobnych oraz metody ich zwalczania. Choroby drzew i krzewów ozdobnych Zgniłe lub spleśniałe liście, powyginane, zasychające pędy - tak często wyglądają drzewa i krzewy porażone chorobami. Właściwa pielęgnacja jest najlepszym środkiem zapobiegawczym, gdyż choroby rozwijają się zwykle na roślinach osłabionych. Do najczęściej spotykanych chorób porażających drzewa i krzewy należą: szara pleśń, mączniak prawdziwy, plamistości liści, rdza oraz osutka na iglakach. Objawy chorób oraz ich zwalczanie Aby skutecznie zwalczyć chorobę, najpierw należy dobrze rozpoznać jej objawy. Poniżej przedstawiamy najczęściej pojawiające się choroby drzew i krzewów ozdobnych. Dla ułatwienia zamieściliśmy zdjęcie i opis objawów. Po rozpoznaniu choroby należy zastosować odpowiednie środki ochrony roślin. Należy bezwzględnie przestrzegać terminów oraz zasad bezpieczeństwa podanych na etykiecie – instrukcji stosowania środka ochrony roślin. Objawy mączniaka prawdziwego na pąku róży, fot. Syngenta CP Mączniak prawdziwy Na wielu gatunkach roślin ozdobnych ( róże, astry, nagietki, lewkonie i inne) występują objawy mączniaka prawdziwego w postaci białego, mączystego nalotu na górnej stronie liści. Rośliny wyglądają jak „posypane mąką”, a silnie porażone mają zahamowany wzrost i kwitnienie oraz mogą zamierać. Zwalczanie mączniaka prawdziwego Roślinę należy opryskać środkiem grzybobójczym (fungicydem) Score 250 EC - stosować po wystąpieniu pierwszych objawów mączniaka. Objawy czarnej plamistości róży na liściach róży, fot. Syngenta CP Czarna plamistość róży Jest to groźna i bardzo często występująca choroba na różach. Na liściach róż pojawiają się plamy o nieregularnych kształtach, które przybierają barwę od brązowej do czarnej. Liście pokryte plamami szybko żółkną i opadają. Plamy zaobserwować można również na pędach róż. Porażone rośliny rozwijają się wolniej, kwitnienie jest znacznie słabsze, a krzewy są bardziej podatne na przemarzanie. Zwalczanie czarnej plamistości róży Roślinę należy opryskać środkiem grzybobójczym (fungicydem) Score 250 EC – stosować po wystąpieniu pierwszych objawów plamistości. Objawy plamistości liści – czarne plamy, fot. Syngenta CP Plamistość liści Bardzo często na roślinach doniczkowych, rabatowych, krzewach i drzewach liściastych oraz iglastych można zaobserwować różnego rodzaju plamistości liści lub igieł, których sprawcami jest wiele patogenów. Plamy te mogą przybierać różną barwę, rozmiar oraz wielkość. Przykładem jest czarna plamistość klonu. Na liściach pojawiają się czarne plamy, które wyglądają jak pomalowane smołą. Chore liście zwykle przedwcześnie opadają. Zwalczanie plamistości liści Roślinę należy opryskać środkiem grzybobójczym (fungicydem) Score 250 EC – stosować po wystąpieniu pierwszych objawów lub Amistar 250 SC – stosować zapobiegawczo lub przy pierwszych objawach plamistości. Objawy rdzy na liściu, fot. Syngenta CP Rdza Bardzo często na roślinach ozdobnych spotyka się rdze. Na górnej stronie liści tworzą się żółte, pomarańczowe plamy, a od spodu w miejscu przebarwień rdzawe skupienia zarodników. Porażone liście przedwcześnie zamierają. Na liściach i pędach chorych roślin widoczne są żółtopomarańczowe, a później brunatno-rdzawe brodawki. Rośliny rozwijają się wolniej i tworzą znacznie mniej kwiatów. Zwalczanie rdzy Roślinę należy opryskać środkiem grzybobójczym (fungicydem) Amistar 250 SC – stosować zapobiegawczo lub przy pierwszych objawach rdzy. Objawy szarej pleśni na liściu, fot. Syngenta CP Szara pleśń Chorobę tę można spotkać na większości roślin ozdobnych (liściastych i iglastych). Objawy szarej pleśni występują na wszystkich częściach roślin w postaci wodnistych, brunatnych i szybko powiększających się plam. Rozwojowi choroby sprzyja wysoka wilgotność powietrza – częste opady deszczu w okresie kwitnienia. Wówczas na roślinach pojawia się szary i pylący nalot, a na powierzchni grzybni powstają czarne zarodniki. Porażone części roślin zasychają. Zwalczanie szarej pleśni Silnie porażone części roślin najlepiej jest usuwać i niszczyć (palić). Roślinę należy opryskać fungicydem środkiem grzybobójczym (fungicydem) Amistar 250 lub Switch 62,5 WG – stosować zapobiegawczo lub przy pierwszych objawach szarej pleśni. Objawy osutki na pędzie sosny, fot. Syngenta CP Osutka na iglakach Osutka atakuje jałowce, jodły i sosny. Porażone pędy wierzchołkowe zamierają, a łuski i igły pokryte są czarnymi zarodnikami grzyba. Wiosną na igłach sosny widoczne są żółte poprzeczne kreski obejmujące cały obwód igły. Po obumarciu igieł plamy na nich robią się czarne. Choroba ta prowadzi do przedwczesnego opadania igieł i obumierania drzew. Występowanie osutki na jałowcach powoduje czasami opadanie chorych igieł, ale łuski pozostają na pędach. Częste opady deszczu sprzyjają nasileniu występowania osutki. Zwalczanie osutki na iglakach Silnie porażone części roślin najlepiej jest usuwać i niszczyć (palić). Roślinę należy opryskać środkiem grzybobójczym (fungicydem) Amistar 250 SC – stosować zapobiegawczo lub przy pierwszych objawach. Opracowano na podstawie materiałów od firmy Syngenta Crop Protection Choroby kory i drewna stanowią coraz większe zagrożenie w intensywnej produkcji sadowniczej. Często, wkrótce po posadzeniu, obserwujemy obumieranie i zamieranie wielu drzew. Straty są jeszcze większe, gdy po porażeniu 4–5-letnich drzew sukcesywnie wyniszczane są poszczególne partie ich koron, aż do całkowitego obumarcia. W uprawie drzew ziarnkowych choroby kory kojarzą się producentom ze zgorzelą kory, rakiem drzew owocowych lub zgnilizną pierścieniową podstawy pnia. U drzew pestkowych dostrzegany jest tylko rak bakteryjny. Patogenów atakujących korę i drewno drzew owocowych jest jednak znacznie więcej. W początkowym okresie rozwoju procesu chorobowego objawy u wszystkich są bardzo podobne. Jeszcze nie tak dawno niewielu producentów zaliczało brunatną zgniliznę owoców drzew ziarnkowych do chorób kory, gdyż najwyraźniejsze jej objawy występują na owocach. Podobnie wygląda postrzeganie objawów brunatnej zgnilizny owoców drzew pestkowych — dostrzegamy tylko obumieranie kwiatów i zgniliznę owoców. W ostatnich kilkunastu latach pojawiło się wiele grzybów atakujących korę drzew owocowych i stanowiących coraz większe zagrożenie dla sadów i szkółek drzew owocowych. Sadownicy powinni pamiętać również o tym, że im więcej chorób kory w sadzie, tym silniejsze porażenie owoców oraz większe straty w czasie ich przechowywania. Zgorzel kory Na jabłoniach najczęściej występuje zgorzel kory, powodowana przez grzyby Gloeosporium album i G. perennans. Na porażonych pędach kora brunatnieje, zapada się, łuszczy i zamiera (fot. 1). Nekroza obejmuje cały obwód pędu, co prowadzi do jego obumierania powyżej zmian chorobowych. Patogeny powodują również zamieranie krótkopędów. Na grubych konarach i pniach występują podłużne pasy obumarłej kory. Widoczne są na nich ciemne wzniesienia będące skupieniami zarodników konidialnych. Grzyby zimują saprofitycznie na obumarłej korze bądź jako pasożyty kory i owoców. Źródłem zakażeń są zarodniki konidialne zlokalizowane w jasnoszarych acerwulusach na obumarłej korze. Wnikają one przez blizny po opadłych liściach, rany po zerwanych owocach oraz po mechanicznych uszkodzeniach kory (cięcie, szczepienie, żerowanie owadów). Przed zbiorem dochodzi także do zakażeń owoców przez przetchlinki. Grzybnia rozwija się w jabłkach saprofitycznie, ale gdy osiągną dojrzałość konsumpcyjną, uaktywnia się i powoduje ich gnicie. Objawy w postaci nekrozy kory na pędach w początkowym okresie choroby przypisywane są grzybom wywołującym zgorzele kory, ale powodowane mogą być przez inne patogeny. FOT. 1. ZGORZEL KORY JABŁONI Rak drzew owocowych Jest chorobą, której objawy nasilają się we wszystkich rejonach uprawy jabłoni. Grzyb (Nectria galigena) poraża głównie jabłonie, rzadziej grusze, ale także drzewa parkowe i alejowe (buki, jesiony, jarzębiny, głogi, wierzby) oraz krzewy. Zakażeniu ulegają pnie, konary, młode pędy, krótkopędy oraz owoce. W miejscu zakażenia na pędach kora brunatnieje, zapada się i ulega nekrozie. Niekiedy przypomina to symptomy zgorzeli kory. Dopiero później na obrzeżu rany pojawiają się charakterystyczne zgrubienia spowodowane nadmiernym wytwarzaniem tkanki kalusowej, w której patogen szczególnie dobrze się rozwija, prowadząc do szybkiego jej wyniszczenia (fot. 2). Na porażonych gałęziach pojawiają się różnej wielkości zrakowacenia. Grzyb niszczy nie tylko miękisz korowy, ale także drewno. Objawia się to ściemnieniem rdzenia pędów. Na obumarłej tkance korowej pojawiają się późną jesienią i zimą kuliste, brunatnoczerwone owocniki stadium doskonałego (perytecja). Od wiosny aż do późnego lata na porażonych tkankach dominują białożółte skupienia zarodników konidialnych (sporodochia). Zimuję grzybnia w porażonych pędach, brunatnoczerwone perytecja na obumarłej tkance korowej. Grzyb dysponuje bardzo dużym potencjałem infekcyjnym, gdyż przez cały rok nieprzerwanie występuje któraś z form zarodnikowania. Jesienią i zimą, gdy prowadzone jest cięcie, występuje w warunkach polskich maksimum wysiewu zarodników workowych. Jesienią często obok siebie spotykane są obydwie formy zarodnikowania. Dominują zarodniki konidialne uwalniane z białożółtych sporodochiów. Zakażają one pędy przez rany naturalne (blizny po zerwanych owocach). W okresie defoliacji blizny po opadłych liściach są najważniejszymi wrotami infekcji. Z praktyki wiadomo, że większość zakażeń pędów jabłoni ma miejsce właśnie w okresie późnej jesieni. Dlatego w programach ochrony jabłoni w większości krajów europejskich zaleca się opryskiwanie drzew preparatami miedziowymi w czasie opadania liści. Najbardziej wrażliwe na infekcje są świeże blizny. Po 10 dniach od opadnięcia liści prawdopodobieństwo zakażeń jest już bardzo małe. Ze względu na rozwój grzybni nie tylko w miękiszu korowym, ale i w wiązkach przewodzących, wyniszczenie tego patogenu jest bardzo trudne. W porażonych pędach grzybnia przerasta w obydwu kierunkach nawet do 35 cm od miejsca infekcji. Wielokrotnie u niektórych odmian liście zasychają, ale większość z nich pozostaje na drzewach. W takich kwaterach obserwuje się słabsze porażenie przez patogen jesienią, ale może dojść do zakażeń przez rany powstałe na skutek uszkodzenia kory (cięcie, uszkodzenia mrozowe) w okresie zimowo-wiosennym. Możliwość infekowania różnych części rośliny oraz obfite zarodnikowanie powoduje w sprzyjających patogenowi warunkach szybkie rozprzestrzenianie się choroby. Konidia i askospory mogą kiełkować w temperaturze 0–30°C. Ostatnio u niektórych odmian (’Golden Delicious’, 'Gloster’, 'Koksa Pomarańczowa’) objawy porażenia owoców występują przed zbiorem w postaci zgnilizny kielicha (fot. 3), zwłaszcza tam, gdzie znajdują się aktywne, zarodnikujące zrakowacenia na pędach lub pniach. FOT. 2. RAK DRZEW OWOCOWYCH FOT. 3. ZGNILIZNA KIELICHA, POWODOWANA PRZEZ PATOGENA WYWOŁUJĄCEGO RAKA DRZEW OWOCOWYCH Zgnilizna pierścieniowa podstawy pnia Kolejną chorobą stanowiącą duże zagrożenie dla sadów jabłoniowych (atakuje także grusze i drzewa pestkowe) jest zgnilizna pierścieniowa podstawy pnia. Wywoływana jest przez patogena Phytophthora cactorum rozwijającą się w glebie, a czyniącego także znaczne szkody w uprawie truskawek. Choroba najczęściej zagraża drzewom rosnącym na mokrych i ciężkich glebach — jest szczególnie niebezpieczna, gdy zaatakuje szyjkę korzeniową drzewa lub dolną część pnia. Na korze pojawiają się brunatnofioletowe, zapadające się plamy. Kora ulega nekrozie, pęka i odpada odsłaniając drewno (fot. 4). FOT. 4. ZGNILIZNA PIERŚCIENIOWA PODSTAWY PNIA U podstawy pnia powstają rozległe rany, które w miarę rozwoju choroby obejmują cały jego obwód prowadząc do szybkiego obumierania drzewa. Patogen powoduje także zgnilizny owoców. Formą zimującą jest grzybnia w glebie oraz oospory w porażonych tkankachi resztkach roślin. Do zakażeń dochodzi najczęściej przez zranienia kory w miejscu szczepienia lub okulizacji. Formą infekcyjną są zarodniki pływkowe lub grzybnia. W rejonach większego nasilenia choroby należy zwracać uwagę na sadzenie drzewek na podkładkach mało na nią wrażliwych. Mało znane formy raka Rak powierzchniowy kory drzew ziarnkowych (Cryptosporiopsis corticola) oraz czarny rak jabłoni (Sphaeropsis malorum) są chorobami trudnymi do rozpoznania nawet dla doświadczonych praktyków. Ze względu na pewne podobieństwo objawów chorobowych do symptomów zgorzeli kory, często błędnie przypisuje się wywoływanie choroby grzybom z rodzaju Gloeosporium. Podobne objawy i przebieg cyklu rozwojowego ma sprawca raka kory drzew z tych patogenów (Cryptosporiopsis corticola oraz Sphaeropsis malorum) poraża wierzchnie warstwy kory. Obserwuje się wtedy jej brunatnienie, zapadanie, pękanie i złuszczanie (fot. 5). Plamy są rozległe, a całkowite „zaobrączkowanie” pędów prowadzi do ich obumierania. C. corticola zimuje w postaci grzybni w porażonych pędach, na których wiosną pojawiają się ciemne wypukłości (acerwulusy) będące skupieniami zarodników konidialnych. Wrotami infekcji są wszelkiego rodzaju uszkodzenia kory na pędach (fot. 6). Objawy czarnego raka jabłoni są łatwiejsze do rozpoznania w końcowej fazie choroby. Wówczas grzyb S. malorum powoduje czernienie, obumieranie i odpadanie kory od drewna (fot. 7). Prowadzi to do powstawania otwartych, koncentrycznych ran o nierównej powierzchni. W ich obrębie są widoczne liczne ciemnobrunatne piknidia (skupienia zarodników konidialnych). FOT. 5. RAK DRZEW OWOCOWYCH NA JABŁONI FOT. 6. RAK DRZEW OWOCOWYCH — WIDOCZNE INFEKCJE PRZEZ BLIZNY PO OPADŁYCH LIŚCIACH FOT. 7. CZARNY RAK JABŁONI Po mroźnych zimach W młodych sadach jabłoniowych po mroźnych zimach występuje cytosporoza jabłoni (Cytospora spp.), atakująca drzewa uszkodzone przez mróz lub osłabione przez występowanie niekorzystnych warunków zewnętrznych (np. suszę). Wówczas wzdłuż konarów i pędów powstają rozległe nekrozy, rozpoczynające się najczęściej wokół obumarłych sęczków, ran po cięciu lub uszkodzeń kory. Kora przybiera zabarwienie jasnobrunatne i pokrywa się licznymi, ciemnymi punktami, będącymi skupieniami zarodników. Obumarła kora łuszczy się odsłaniając drewno. Charakterystycznym objawem jest nagłe więdnięcie i obumieranie pojedynczych konarów lub gałęzi w koronie drzewa (fot. 8). Patogeny zimują w formie grzybni i piknidiów na porażonych częściach drzew. Wrotami zakażeń są uszkodzenia kory. Szybkiemu rozwojowi choroby sprzyja niedobór wody w miękiszu korowym. Grzyby te są także powodem zgnilizn owoców w przechowalni. FOT. 8. CYTOSPOROZA JABŁONI Brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych Jest chorobą owoców powodowaną przez grzyb Monilia fructigena. W przypadku silnego porażenia dochodzi do brunatnienia i obumierania kwiatów. Rzadko natomiast tę chorobę kojarzymy z objawami na pędach. Pojawiają się tam brunatne plamy (fot. 9), w których obrębie widać żółtokremowe brodawki (sporodochia), często dochodzi do obumierania krótkopędów. Grzyb zimuje w zmumifikowanych owocach i w chorych pędach. Patogen wnika do pędów przez rany, a do owoców także przez przetchlinki. Źródłem infekcji pierwotnych są zarodniki konidialne zebrane w sporodochiach na zmumifikowanych owocach, rzadziej — na porażonych pędach. Owocniki stadium doskonałego tworzą się na zmumifikowanych owocach, lecz nie mają większego znaczenia w cyklu rozwojowym patogenu. Grzyb, ze względu na obfite zarodnikowanie, zwłaszcza na porażonych jabłkach, może w sprzyjających warunkach dokonywać wielu infekcji. Szczególne znaczenie w porażeniu pędów mają mumie pozostawione na drzewach — po okresie zimowania w miejscu kontaktu pęduz takim owocem widoczne jest obumieranie kory. FOT. 9. BRUNATNA ZGNILIZNA NA PĘDACH JABŁONI W zwalczaniu chorób kory niezwykle ważne są zabiegi profilaktyczne Eliminowanie źródła choroby znajdującego się w koronie drzewa — wycinanie pędów z zamierającą korą w najwcześniejszych fazach rozwojowych. W przypadku niektórych chorób (rak drzew owocowych), jeśli jest to możliwe, znacznie poniżej miejsca infekcji, gdyż grzybnia rozwija się w wiązkach przewodzących. Usuwanie źródeł infekcji pierwotnej — owoców (zmumifikowanych) pozostawionych na drzewach. Stanowią źródło zakażeń wczesną wiosną. Po wystąpieniu objawów na pniach i grubych konarach wycinanie porażonej tkanki korowej aż do drewna i zabezpieczanie powstałych ran pastami ochronnymi. W rejonach o dużym zagrożeniu niektórymi chorobami (rakiem drzew owocowych, rakiem bakteryjnym drzew owocowych) zabezpieczanie w okresie defoliacji blizn po opadłych liściach przez opryskiwanie fungicydami miedziowymi. Zabezpieczanie ran na pędach po gradobiciu przez opryskiwanie drzew fungicydami o działaniu układowym. Usuwanie z sadu silnie porażonych drzew z objawami chorobowymi na pniach. Unikanie przenoszenia patogenów na narzędziach do cięcia. Należy je dezynfekować w roztworach 70% alkoholu lub 10% podchlorynu sodu. Autor jest pracownikiem Akademii Rolniczej w Krakowie Dzwonek Czytaj prenumeratę już od 167 zł Skorzystaj To jedne z najgroźniejszych chorób w uprawach sadowniczych. Przyczyniają się do powstawania nieodwracalnych uszkodzeń kory pędów, a także do rozkładu drewna. Na drzewach ziarnkowych najczęściej występują zgorzel kory, rak drzew owocowych oraz srebrzystość liści. W uprawie wiśni, czereśni, brzoskwini i moreli największe zagrożenie stanowi rak bakteryjny oraz brunatna zgnilizna. Zwalczanie tych chorób nie jest łatwe. Dlatego też duże znaczenie ma zapobieganie infekcjom pędów przez powstające na nich rany. Większość patogenów wywołujących choroby kory i drewna poraża także owoce, co prowadzi do ich gnicia w sadzie lub podczas ich przechowywania. Co więcej, rany zgorzelinowe, nekrozy i zrakowacenia sprzyjają powstawaniu licznych uszkodzeń mrozowych kory. Te zaś są miejscem infekcji dla pasożytniczych grzybów i bakterii w kolejnym sezonie wegetacyjnym. Przyczyną zwiększającego się zagrożenia tymi patogenami jest stosunkowo niska skuteczność fungicydów zalecana w Integrowanej Produkcji. Nie bez znaczenia jest także daleko idąca redukcja ilości cieczy roboczej w trakcie opryskiwania sadów towarowych. W przypadku upraw intensywnych – o większym zagęszczeniu nasadzeń – występowanie objawów chorobowych na przewodnikach młodych drzewek często wiąże się z koniecznością usunięcia całych roślin. Podstawową metodą ochrony jest zaś wycinanie porażonych pędów poniżej miejsca zakażenia. Grzyby i bakterie, będące sprawcami tych groźnych chorób, najczęściej wnikają bowiem w głąb pędów przez wszelkiego rodzaju uszkodzenia kory. Dlatego też bardzo ważne jest zabezpieczanie powstałych ran za pomocą past, maści lub farby emulsyjnej z 2% dodatkiem fungicydu (Topsin M 500 SC). Rany po cięciu (w zależności od okresu, kiedy jest ono wykonywane) mogą być wrotami infekcji w sprzyjających dla patogena warunkach nawet przez okres dwóch miesięcy. Dlatego też niezwykle ważny z punktu widzenia fitosanitarnego jest przebieg warunków pogodowych po powstaniu ran i szybkość zasklepiania i regeneracjii uszkodzonych tkanek. Zgorzel kory jabłoni To najczęściej występująca w polskich sadach choroba kory. Kora porażonych pędów, począwszy od miejsca ich przycięcia, brunatnieje, zapada się, łuszczy i zamiera. Na starszych gałęziach występują zaś podłużne, pasowate nekrozy. Z kolei wielkość i rodzaj ran zależą od terminu infekcji. Najgroźniejsze są zakażenia jesienne, gdyż prowadzą do powstania rozległych ran obejmujących cały obwód porażonego pędu lub pnia. Grzyby zimują w ranach zgorzelinowych kory lub jako pasożyty na obumarłych owocach. Źródłem zakażeń są konidia powstające w jasnoszarych skupieniach na porażonej korze. Wnikają one do pędów przez rany powstałe na skutek uszkodzeń mechanicznych (szczepienie, okulizacja, cięcie, podkrzesywanie, żerowanie owadów) lub – rzadziej – przez rany po opadłych liściach i zerwanych owocach. Zgorzel kory powodują grzyby z gatunku Neofabraea malicorticis, N. alba. Grzyby powodujące zgorzel kory jabłoni są również sprawcami gorzkiej zgnilizny jabłek, która jest jedną z najgroźniejszych chorób przechowywanych owoców. Do zakażeń jabłek dochodzi w okresie od połowy czerwca aż do zbiorów. Strzępki kiełkujących zarodników wnikają do owoców przez przetchlinki. Objawy chorobowe pojawiają się dopiero po kilku miesiącach, gdy owoce osiągną dojrzałość konsumpcyjną. • Profilaktyka i zwalczanie: w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia infekcji zaleca się stosowanie wczesną wiosną, bezpośrednio po cięciu, preparatów z grupy benzimidazoli (Topsin M 500 SC). Chemiczna ochrona wskazana jest również po gradobiciu od fazy wzrostu zawiązków do zbiorów. Świeże rany powstałe po formowaniu koron lub w wyniku uszkodzeń mechanicznych warto zabezpieczać pastą zawierającą tiofanat metylu (Funaben Plus 03 PA). Rak drzew owocowych na przewodniku jabłoni – wycinanie porażonej tkanki (Fot. M. Grabowski) Rak drzew owocowych Sprawcą tej choroby jest grzyb Neonectria galligena infekujący głównie jabłonie, rzadziej grusze. Porażeniu ulegają pnie, konary oraz młode pędy i krótkopędy. W miejscu zakażenia kora brązowieje, zapada się i ulega nekrozie. W przypadku grubszych pędów charakterystycznym symptomem są zgrubienia obrzeży ran. Spowodowane jest to nadmiernym wytwarzaniem tkanki kallusowej przez drzewo broniące się przed rozwojem patogenu. Tkanka ta jest bardzo szybko niszczona, co objawia się charakterystycznym strefowaniem, widocznym jako szereg koncentrycznie ułożonych obumarłych fragmentów tkanki zabliźniającej. Prowadzi to do powstania na pędach różnej wielkości zrakowaceń. Oprócz kory grzyb niszczy także drewno (rdzeń pędów ciemnieje). Na obumarłej tkance korowej pojawiają się kuliste, brunatnoczerwone owocniki, tzw. perytecja (o średnicy 0,5–1,5 mm). W naszych warunkach klimatycznych tworzą się one od późnej jesieni do wiosny. Od maja do listopada w obrębie ran powstają również tzw. sporodochia (białożółte, wzniesione, o średnicy 1–3 mm), które są skupieniami konidiów. Zakażają one głównie jesienią przez niezabliźnione jeszcze ślady po opadłych liściach, rzadziej przez rany po zerwanych owocach. Grzybnia patogenu rozwija się w drewnie nawet do 30 cm od miejsca infekcji. Grzyb ten poraża także owoce, doprowadzając do tzw. zgnilizny kielicha. • Profilaktyka i zwalczanie: w celu zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby należy wycinać porażone pędy znacznie poniżej miejsca zakażenia i usuwać z sadu. Wskazane jest również zabezpieczanie ran po cięciu i gradobiciu (Topsin M 500 SC, Funaben Plus 03 PA).W rejonach o dużym nasileniu choroby (w czasie defoliacji) drzewa należy opryskiwać fungicydami miedziowymi (np. Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Miedzian 50 WP, Miedzian Extra 350 SC), aby zapobiec infekcji miejsc po opadłych liściach. Dalszy ciąg artykułu w lutowym numerze "Sadu Nowoczesnego" Źródło: Sad Nowoczesny 02/2015 Autor: prof. dr hab. Marek Grabowski, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Podobne artykuły

choroby kory drzew owocowych zdjęcia